Uit de kennisbank van Rok4 by Konings
Hoselupf
Harde kaas · Solothurnse Jura (Mümliswil, Naturpark Thal) · koemelk
In het kort
Hoselupf is een Zwitserse halfharde rauwmelkse bergkaas van koemelk, van de Bergkäserei Reckenkien in het Solothurnse Jura. Zes tot zeven maanden gerijpt tot een krachtige, kruidige smaak en een elastische pasta — een klassieker die ooit voor een Solothurns worstelfeest werd gemaakt.
Smaak en karakter
- Smaaktonenkruidig
- Kracht●●●○○
- Textuurhalfhard, geperst, met een elastische pasta
- Melkkoe
- Land uit Solothurnse Jura
- StreekSolothurnse Jura (Mümliswil, Naturpark Thal)
Het verhaal
Hoselupf, voluit Hosenlupf, is een creatie van de Bergkäserei Reckenkien in Mümliswil, een familiekaasmakerij in het Solothurnse Jura (Guldental) die teruggaat tot 1909. De kaas werd gemaakt ter ere van een Solothurns kantonaal Schwingfest en dankt zijn naam aan de karakteristieke greep uit het Schwingen, het Zwitserse worstelen — de 'Hosenlupf', het optillen bij de worstelbroek. Volgens de maker is hij 'al meer dan twintig jaar' een klassieker uit de kaasmakerij; een exact ontstaansjaar is niet bevestigd. De winkel betrekt hem via de Emmentaler verdeler Jumi, die hem in dialect 'Hoselupf' noemt.
De streek
Hoselupf komt van de Bergkäserei Reckenkien, gelegen in het gehucht Reckenkien in het Guldental, deelgemeente van Mümliswil, in het Solothurnse Jura (kanton Solothurn) — binnen het Naturpark Thal, waarvan de kaas ook het label draagt. De melk is silovrije bergmelk (Bergrohmilch), aangeleverd door vijftien boerderijen uit het gehucht Reckenkien, en wordt in de dorpskaasmakerij verwerkt door de kaasmeesters van de familie Stoll. Het terroir is dat van het kalkrijke Jura-berggrasland. De precieze hoogte, de samenstelling van het grasland en het koeienras zijn niet gedocumenteerd; die vullen we niet in.
Zo wordt hij gemaakt
Hoselupf wordt gemaakt van rauwe, silovrije bergmelk (koemelk) die vijftien boerderijen uit het gehucht Reckenkien aan de dorpskaasmakerij leveren. Het is een geperste halfharde kaas met 50% vet in de droge stof: de melk wordt in de traditionele bergkaasmakerij verwerkt tot een laib van ongeveer 5,5 kilo, die zes tot zeven maanden rijpt tot een elastische, krachtig-kruidige pasta. De fijnere maakstappen — het stremseltype, de wrongelbewerking, het persen, het zouten (pekelbad of droog) en de korstverzorging — publiceert de maker niet; die zijn afgeleid van het Zwitserse geperste halfharde bergkaastype en claimen we niet als feit.
De rijping
Hoselupf rijpt zes tot zeven maanden. Het is een geperste, halfharde bergkaas van rauwe koemelk, met 50% vet in de droge stof en een elastische pasta; een hele laib weegt ongeveer 5,5 kilo. Tijdens die rijping ontwikkelt de kaas zijn krachtige, kruidige smaak. Het korsttype maakt de maker niet bekend — of het om een louter natuurlijke droge korst dan wel een licht verzorgde korst gaat, is niet gedocumenteerd; we houden de korst op natuurlijk en gokken geen smeerkorst. Het is in elk geval geen bloemkorst en geen blauwe kaas.
Op tafel
Hoselupf is bij uitstek een aperitief- of borrelkaas: de maker noemt hem met zijn fijne wijntoets zelf een 'perfecte aperokaas'. Laat hem op kamertemperatuur komen en serveer hem bij een glas wijn, of op de kaasplank met stevig brood; zijn krachtige, kruidige smaak draagt goed. Een mooie tafelanekdote is de herkomst: hij werd gemaakt voor een Solothurns Schwingfest en is 'tegen elke worstelgreep opgewassen'. Een specifieke druif, wijn of gerecht geeft de maker niet op; voor een concrete combinatie bel je het best de winkel.
Wist je dat
De naam Hoselupf (voluit Hosenlupf) komt uit het Schwingen, het Zwitserse worstelen: de 'Hosenlupf' is de greep waarmee je je tegenstander bij de worstelbroek optilt. De kaas werd dan ook gemaakt ter ere van een Solothurns kantonaal Schwingfest — en 'door zijn rassige toon is hij tegen elke Hosenlupf opgewassen', zoals de maker het zegt. Hij komt van de Bergkäserei Reckenkien, een familiekaasmakerij in het gehucht Reckenkien bij Mümliswil in het Solothurnse Jura, die teruggaat tot 1909 en de silovrije bergmelk van vijftien boerderijen uit het gehucht verwerkt. Al meer dan twintig jaar is Hoselupf er een klassieker. De winkel betrekt hem via de Emmentaler verdeler Jumi, die hem in dialect 'Hoselupf' noemt.
Zo serveer je hem
Laat Hoselupf op kamertemperatuur komen, dan komt de krachtige, kruidige smaak en de elastische pasta het best tot hun recht. De maker noemt hem met zijn fijne wijntoets een 'perfecte aperokaas' — dus serveer hem als aperitiefkaas bij een glas wijn, of op de plank met stevig brood. Een specifieke druif of wijn geeft de maker niet op; voor een concrete keuze bel je het best de winkel.